The Gate

LU is focused guiding for seeing there is no real, inherent 'self' - what do you understand by this?
Als ik iets duidelijk zie, is het wel hoe er geen sprake is van controle. Alles gebeurt en komt langs. Nooit kan ik de komst van een gedachte voorspellen of oproepen. Waar ik moeite mee heb is het niet bestaan van een 'zelf' of een 'ik'. Als ik ga zoeken, kan ik het 'zelf' niet duidelijk vinden inderdaad, maar betekent dat dat het er niet is?

What are you looking for at LU?
Ik heb Gateless Gatecrashers bijna twee keer gelezen. Dat zorgde voor allerlei interessante nieuwe gedachten, standpunten, inzichten en korte momenten van grote vreugde. Maar ook voor verwarring, irritatie en wanhoop. Ik word erg moe van het voortdurende: "Ah, dit moet waar zijn!" en even later: "Oh nee, dat weet ik ook niet zeker". Ik wil vreselijk graag de waarheid zien, maar ik besef dat ook dat verlangen precies als alle andere verlangens slechts een bepaalde mentale neiging is. Ik wil erg graag rust van het eindeloze proberen te begrijpen zodat ik van het leven kan genieten, maar ik weet dat dat een (onrealistische?) wens is, net als allerlei andere wensen die ik heb. Ik denk dat LU me juist door het direct pointing-principe helderder kan laten zien hoe de wereld werkt (o.a. dat er geen 'zelf' is), zodat het zoeken ophoudt en er ruimte komt voor rust.
Ik zie nu dat onderaan deze pagina staat: 'LU is heel veel dingen niet, waaronder het vinden van rust'. Dus zit ik op de verkeerde plek? Kan ik me niet voorstellen. Iedereen is toch op zoek naar iets? Anders was ik nooit op dit forum terechtgekomen. Nou ja, ik merk het vanzelf.

What do you expect from a guided conversation?
Ik hoop dat een gids mij kan wijzen op al die kleine of grote blinde vlekken die ik heb in m'n gedachten, omdat ik zoveel in m'n eentje gedacht heb. Ik hoop dat een gids me keer op keer wijst op wat is, zodat redenerende gedachten minder kracht krijgen. En ik hoop ook, maar dat zou een bonus zijn :), dat een gids me iets kan vertellen over de relatie tussen christendom en niet-zelf. Ik ben zelf niet christelijk, maar de meeste van mijn vrienden en familieleden zijn dat wel. Dat zorgt in mijn hoofd voor botsingen en natuurlijk de nooit ophoudende vraag: Wat is waarheid?

What is your experience in terms of spiritual practices, seeking and inquiry?
Ik ben nog maar een half jaar bewust bezig op het spoor van niet-zelf. Het begon met een boek over wetenschappelijke inzichten die aantonen dat er inderdaad geen zelf is. Dat sloot aan op wat ik altijd al gedacht had maar waarover ik met niemand echt kon praten. Daarna kwam ik vrij snel bij LU terecht. Gateless Gatecrashers is tot nu toe m'n belangrijkste bron van informatie geweest over deze denkroute. Ik heb af en toe zelfstandig Vipassanameditatie gedaan, maar heb daar de laatste paar maanden weinig behoefte meer aan.

On a scale from 1 to 10, how willing are you to question any currently held beliefs about 'self? 10

Hallo Jan,

Als je wilt kan ik je gidsen.
Hier vind je de lijst met alle afgeronde processen. Ergens in het midden vind je die van mij (met ctrl+f kun je zoeken op Lex), ongeveer de helft is in het Nederlands. Kun je kijken of mijn stijl van gidsen je aanspreekt.

Dit zijn de spelregels:

1. Je post elke dag minstens een maal, al is het alleen maar om te laten weten dat je nog meedoet.
2. Ik ben geen (spirituele) leraar. Meer dan verwijzen kan ik niet doen. Jij kijkt totdat het 100% duidelijk is.
3. Over het algemeen zal ik vragen stellen, waarop jij onderzoekt, kijkt en zo eerlijk mogelijk antwoordt vanuit je directe beleving.
4. Antwoorden vereisen eenvoudige, ongekunstelde, eerlijke observatie. Er zijn geen goede of foute antwoorden.
5. Het beste zijn antwoorden vanuit de onmiddellijke ervaring (zintuiglijke waarnemingen en waargenomen gedachten). Uitgebreide analyses, mentale gymnastiek en filosofische verhandelingen houden de zaak alleen maar op.
6. Zet alle filosofieën, leringen, overtuigingen opzij gedurende dit onderzoek. Bezoek geen satsangs, ook niet op youtube. Als je aan meditatie of yoga doet, kun je daar gerust mee doorgaan.
7. Leer de quote functie te gebruiken. Zie hier voor instructies

Als je het nog niet hebt gezien, hier is een introductie in het engels en onze vrijwaring.

Als je kunt bevestigen dat je van bovenstaande kennis hebt genomen en dat het OK is dat ik je ga gidsen, dan kunnen we beginnen.

Ha Lex,

Dankjewel dat je me wilt gidsen! Ik heb de relevante zaken gelezen en ga ermee akkoord. Zou je me Frans-Jan willen noemen tijdens het proces? Dat is m'n echte naam en dan voelt het meer alsof het echt over mij gaat :)

Wat mij betreft kunnen we beginnen!

FJ

Hi Frans-Jan,

welkom

dan voelt het meer alsof het echt over mij gaat

Dat zullen we nog wel eens zien! :-)

we gaan van start
ik neem de antwoorden op de standaardvragen als uitgangspunt

Als ik ga zoeken, kan ik het 'zelf' niet duidelijk vinden inderdaad, maar betekent dat dat het er niet is?

Inderdaad. Maar we gaan onderzoeken totdat "niet duidelijk vinden" veranderd is in "duidelijk niet vinden".

Eerste vraag: Als je naar het 'zelf' zoekt, waar zoek je dan precies naar?

"Oh nee, dat weet ik ook niet zeker". Ik wil vreselijk graag de waarheid zien

Zou het kunnen zijn dat dat niet zeker weten de waarheid is?

het zoeken ophoudt en er ruimte komt voor rust

Realistische verwachting.

Ik denk dat LU me juist door het direct pointing-principe helderder kan laten zien hoe de wereld werkt (o.a. dat er geen 'zelf' is)

Dat er geen zelf is: ja, hoe de wereld werkt: nee.

dat een gids me iets kan vertellen over de relatie tussen christendom en niet-zelf

Kan ik je niets over vertellen, maar vind ik wel interessant om samen te onderzoeken. Jezus heeft daar vast wel iets zinnigs over gezegd. De uitspraak: "Ik ben de Weg, de Waarheid, en het Leven" is natuurlijk heel interessant in dezen.

een boek over wetenschappelijke inzichten die aantonen dat er inderdaad geen zelf is

Welk boek is dat?

En 'rationeel begrijpen' is al een goede eerste stap. 'zien' is veel eenvoudiger, maar daarom niet per se makkelijker.

succes met het beantwoorden van de eerste vraag en goede reis.

Eerste vraag: Als je naar het 'zelf' zoekt, waar zoek je dan precies naar?

Weet ik eigenlijk niet precies! Ik kan het 'zelf' niet zien, horen, ruiken, proeven of voelen, dus ga ik in m'n hoofd kijken. Ik ben daar op zoek naar een concept, een idee. Dus zeg ik het woordje 'zelf', 'ik' of 'Frans-Jan' een paar keer, hardop en in m'n hoofd. Dan komt er meestal een beeld van m'n gezicht omhoog. Nu ook, als ik het probeer.

Maar ja, dat is natuurlijk niet waar ik naar op zoek ben. Dat is slechts een beeld. Wat wil ik dan wel vinden? Beetje stom, maar ik weet het niet. Wat ik nu denk: 'zelf' zit in dezelfde woordcategorie als 'overheid', bijvoorbeeld. 'De overheid' is geen aanwijsbaar, losstaand ding, maar een verzameling gebouwen, personen, uitspraken en gedrag. Of nog nauwkeuriger: 'overheid' is alleen maar een collectie beelden, woorden en kleine gevoelentjes in m'n hoofd.

Datzelfde geldt dan misschien voor 'zelf': een collectie beelden, woorden en gevoelens. Dus ik hoef niet te verwachten dat ik meer vind dan dat, als ik op zoek ga naar 'zelf'.

Dat is nu mijn antwoord. M'n ervaring leert dat het morgen (of over een uur) weer een stuk onduidelijker is, helaas.

Kan ik je niets over vertellen, maar vind ik wel interessant om samen te onderzoeken. Jezus heeft daar vast wel iets zinnigs over gezegd. De uitspraak: "Ik ben de Weg, de Waarheid, en het Leven" is natuurlijk heel interessant in dezen.

Leuk dat je daarover wilt meedenken! Zullen we eerst focussen op niet-zelf? Ik word altijd een beetje panisch van posts met vijftien verschillende conversatielijnen.

FJ

Hi Frans-Jan,

Zullen we eerst focussen op niet-zelf?

Goed plan.

Weet ik eigenlijk niet precies! Ik kan het 'zelf' niet zien, horen, ruiken, proeven of voelen

Dat is al een mooi eerste inzicht.

Ik ben daar op zoek naar een concept, een idee.

Stel dat je een degelijk concept of idee zou vinden van het 'zelf', zou dat het dan zijn? De definitie die ik graag hanteer is:
Het centrum van controle en waarneming. Als je een andere hebt, ook goed, maar we moeten wel duidelijk krijgen waar we naar op zoek zijn. Als we willen weten of een pranfreuri bestaat, moeten we wel enig idee hebben van wat het is. Wat jij beschrijft zou ik persoonlijk "persoonlijkheid" noemen: Het samenraapsel van herinneringen, ideeën (over wie en hoe je bent of hoe anderen je zien), aanleg, reacties, stemmingen etc.

Verder is het natuurlijk handig om onderscheid te maken tussen mij en de ander. Jij bent de andere kant van deze conversatie en ik ben dat voor jou. Persoonlijke voornaamwoorden zijn een sociaal instrument.

Zou zo'n zelf-constructie enig nut hebben als je alleen op de wereld was, of nooit met andere mensen in aanraking zou komen?

Als je het eens bent met mijn definitie, zou je kunnen kijken of er zo'n centrum is en zo ja, of je dat kunt lokaliseren?
En afgezien van of je dat ergens kunt vinden (stel even dat het in een andere dimensie bestaat die we niet kunnen waarnemen) heeft het/jij dan werkelijk controle? Je zegt bijvoorbeeld: "Ik denk", maar is dat een actie? Als je de muis van je computer bestuurt, wie/wat doet dat dan? Hoe gebeurt dat?

En waar vind waarneming plaats? De waarneming wordt vaak vergeleken met een film en het bewustzijn is dan het doek. Waar bevindt zich dan dat doek?

Sorry voor deze enorme tekstmuur! Ik probeer het kort en bondig te formuleren, maar jij moet natuurlijk ook weten hoe ik denk om de juiste vragen te kunnen stellen.

Het centrum van controle en waarneming. Als je een andere hebt, ook goed, maar we moeten wel duidelijk krijgen waar we naar op zoek zijn.

Goed punt! Ik ben het eens met die definitie. Het 'zelf' dat we proberen te vinden krijgt inderdaad alle waarnemingen binnen en is de schepper of bestuurder van gedachten, gevoel en gedrag.

Zou zo'n zelf-constructie enig nut hebben als je alleen op de wereld was, of nooit met andere mensen in aanraking zou komen?

Nou, het zou kunnen dat een organisme dat helemaal alleen is maar toch een sterk gevoel van 'zelf' heeft, harder vecht om te overleven. Dan zou het ervaren van een 'zelf' een evolutionair nut dienen. Maar dat is allemaal geredeneer. Voor zover ik kan zien is de zelf-constructie inderdaad bedoeld om te kunnen differentiëren tussen de 'eigen' ervaring en die van de ander. Of, nauwkeuriger gezegd: tussen de waarneembare ervaring en de denkbeeldige ervaring waarvan we denken dat de ander die waarneemt, maar die we niet kunnen checken. Ik kan me voorstellen dat in een kind op vrij jonge leeftijd zo'n zelf-constructie ontstaat. Dat heet theory of mind, lees ik nu online.

Als je het eens bent met mijn definitie, zou je kunnen kijken of er zo'n centrum is en zo ja, of je dat kunt lokaliseren?
En afgezien van of je dat ergens kunt vinden (stel even dat het in een andere dimensie bestaat die we niet kunnen waarnemen) heeft het/jij dan werkelijk controle? Je zegt bijvoorbeeld: "Ik denk", maar is dat een actie? Als je de muis van je computer bestuurt, wie/wat doet dat dan? Hoe gebeurt dat?

Tsja, als ik probeer te lokaliseren kom ik vrij snel uit op een punt ergens achter m'n ogen. Ik denk dat dat vooral komt door het belang van zicht: 'zien' is voor mij veel belangrijker dan 'ruiken', bijvoorbeeld. Ik wandelde net, en vroeg me af: waarom voelt het alsof ik de wereld waarneem vanuit m'n hoofd, en niet bijvoorbeeld vanuit m'n voeten, terwijl ik daar ook gevoel heb? Ik ging toen een stukje lopen met m'n ogen en oren dicht. Ik merkte dat het lokaliseren van het 'zelf' toen ineens lastiger werd.

Nee, ik zie absoluut geen centrum dat overweegt: 'Wat zullen we nu eens gaan denken?' Ik zie alleen de gedachte, die bijna onmiddellijk omgezet wordt in woorden. Ik zie ook geen centrum dat heel precies de muis aanstuurt. Dat is ondertussen geautomatiseerd en gebeurt gewoon. Als ik heel bewust probeer de muis te bedienen, gaat aan elke beweging een minuscule gedachteflits vooraf die suggereert welke kant we nu op moeten, of we even wachten met bewegen of of we überhaupt door willen gaan met het experiment.

Als het 'zelf' zich in een andere dimensie ophoudt en dus per definitie onzichtbaar is, kan het best zo zijn dat het controle heeft en zelf waarneemt. Maar dat kan ik niet checken door te kijken. En het idee van een 'zelf' in een andere dimensie is zelf ook slechts een idee; een beeld in m'n koppie.

En waar vind waarneming plaats? De waarneming wordt vaak vergeleken met een film en het bewustzijn is dan het doek. Waar bevindt zich dan dat doek?

Dit vind ik een lastige metafoor om uit te werken! Ik zit nu naar een stoel te kijken en te proberen om een 'doek' te vinden in dat waarnemingsproces, maar ik zie alleen de stoel. Ik ben geneigd om te zeggen: het doek zit in m'n hoofd, achter m'n ogen. Maar als ik een ander zintuig probeer en bijvoorbeeld m'n vingers langs elkaar wrijf, voel ik het alleen daar. Dat gevoel zit dus niet in 't koppie.

Ik heb een tijdje gedacht: 'Okay, ik heb dus geen controle over wat ik doe of denk, maar het waarnemen doe ik nog wel 'zelf'.' Nu zeg ik: sowieso heb je geen controle over waar je ogen heen kijken of waar je oren zich op richten, dus de richting van de waarneming stuur 'ik' zeker niet. Maar ook het hele idee van 'waarnemen' maakt het volgens mij alleen maar ingewikkelder. 'Ik zie daar een boom' is toch precies hetzelfde als 'Daar is een boom'? Is dat een LU-verantwoorde gedachte? Of is het niet de bedoeling dat 'ik' 'zelf' vragen ga stellen? :)

Goed werk Frans-Jan!

Sorry voor deze enorme tekstmuur! Ik probeer het kort en bondig te formuleren

Prima hoor, veel beter dan heel kort afgemeten antwoorden. Ik zie soms processen waar de gids meer schrijft dan de gegidste en dat is meestal een veeg teken.

...is de zelf-constructie inderdaad bedoeld om te kunnen differentiëren tussen de 'eigen' ervaring en die van de ander.

In de basis leven we met tegenstellingen: zwart-wit, hoog-laag etc. en 'zelf' is de tegenpool van 'ander'. Zonder ander geen zelf. We maken onderscheid tussen Frans-Jan en Lex. Tussen mij en jou. Dat is gezond, normaal en heel handig. Meestal wordt het lichaam bedoeld. Niks mis mee. Maar op de een of andere manier is dat concept uit de hand gelopen en zijn we allerlei eigenschappen en bijzonderheden en een identiteit ("Ik ben zo iemand die ...)" gaan toekennen aan dat zelf (sommigen spreken zelfs van 'mijn ik'), waardoor het een beladen concept is geworden.

Ik kan me voorstellen dat in een kind op vrij jonge leeftijd zo'n zelf-constructie ontstaat.

Ja we beginnen er al vroeg mee, zit waarschijnlijk zelfs in de menselijke natuur ingebakken. We zijn sociale dieren. Misschien wel de meest op sociale omgang gericht van alle diersoorten. Dus zoals andere dieren klauwen en tanden hebben, hebben wij 'sociale vaardigheden' als overlevingsmechanisme in een wereld die vooral is gericht op samenwerking en wederzijdse afhankelijkheid. (ik ga heel erg buiten mijn boekje, de gids wordt geacht vragen te stellen en zijn eigen concepten zoveel mogelijk buiten de conversatie te houden :-)

Ik ging toen een stukje lopen met m'n ogen en oren dicht. Ik merkte dat het lokaliseren van het 'zelf' toen ineens lastiger werd.

Fantastisch! Jij hebt helemaal geen gids nodig. Prachtig experiment.

En het idee van een 'zelf' in een andere dimensie is zelf ook slechts een idee

Uiteraard, was even een gedachte experiment. Het gaat er om, dat als er een waarnemer is, dat die zelf nooit waarneembaar kan zijn.
Dat er waarneming/ervaring is staat buiten kijf, maar of er 'iets of iemand' is die waarneemt kunnen we domweg niet weten, net zo min of we zeker kunnen weten of de wereld die ons door de zintuigen wordt voorgeschoteld ook buiten de ervaring bestaat.

k zit nu naar een stoel te kijken en te proberen om een 'doek' te vinden in dat waarnemingsproces, maar ik zie alleen de stoel.

Precies! Niets lastig aan. Zo simpel is het.

Als ik heel bewust probeer de muis te bedienen...

Ook een mooie. Maar als je dat nog eens probeert is er dan een identiteit die dat probeert of "wordt er geprobeerd"?

Maar als ik een ander zintuig probeer en bijvoorbeeld m'n vingers langs elkaar wrijf, voel ik het alleen daar. Dat gevoel zit dus niet in 't koppie.

Zit het überhaupt ergens?

'Ik zie daar een boom' is toch precies hetzelfde als 'Daar is een boom'?

Yes.
Er is een oefening waarbij je het gebruik van persoonlijke voornaamwoorden expres gaat vermijden. Zou je kunnen proberen. Voorbeeld: Er is een oefening die bestaat uit het vermijden van persoonlijke voornaamwoorden. Goed om eens te proberen.

Is dat een LU-verantwoorde gedachte? Of is het niet de bedoeling dat 'ik' 'zelf' vragen ga stellen? :)

Ik heb het LU wetboek er even op nageslagen en ik kan hier niets over vinden. Maar je hoeft 'ik' niet tussen aanhalingstekens te zetten, hoor. In de omgangstaal ontkomen we niet aan persoonlijk voornaamwoorden en dat is ook prima.

ik ga heel erg buiten mijn boekje, de gids wordt geacht vragen te stellen en zijn eigen concepten zoveel mogelijk buiten de conversatie te houden :-)

Hahaha, tsja, het zijn ook zulke interessante dingen om over te denken en te praten.

Het gaat er om, dat als er een waarnemer is, dat die zelf nooit waarneembaar kan zijn.

Dat klinkt heel logisch, maar ik zie 'm niet helemaal helder. Kun je dat wat meer uitleggen?

Maar als je dat nog eens probeert is er dan een identiteit die dat probeert of "wordt er geprobeerd"?

Er wordt geprobeerd. Het begint met een gedachteflits die suggereert (vertaald in woorden, de gedachteflits zelf is visueel en erg vaag): 'Je zou eens kunnen proberen de muis bewust te bewegen'. En in dit geval gebeurt dat ook. Gedachten en gedrag liggen vaak op 1 lijn, hier ook.

Zit het überhaupt ergens?

Tsjonge, waar m'n hoofd aangeeft dat het gevoel vandaan komt lijkt ook al beïnvloed te worden door m'n visuele beeld van de wereld. Een leuke test: als je je handen voor je uitsteekt met de handpalmen naar buiten, ze dan kruist en de palmen tegen elkaar drukt, dan je handen vouwt, en dan die gevouwen handen naar binnen en naar boven draait, weet je hoofd niet meer welke vingers precies waar zitten. Ik deed dat net en merkte dat ik wel voelde hoe m'n twee wijsvingers tegen m'n hand aandrukten, maar dat ik wist niet welke wijsvinger waar zat. De locatie van het gevoel van de wijsvingers leek soms te 'verspringen'. Echt vreemd!

Er is een oefening die bestaat uit het vermijden van persoonlijke voornaamwoorden. Goed om eens te proberen.

Er was de afgelopen dagen een aantal keer de intentie dit te proberen. Daarna waren er ook daadwerkelijk wat pogingen. Op dit moment is er de intentie om dat te proberen in het antwoord op deze vraag. Er is een gedachte die zegt: het valt op hoe diep persoonlijke voornaamwoorden in de taalstructuur verankerd zitten, terwijl ze op zichzelf weinig betekenis hebben.

Het gaat er om, dat als er een waarnemer is, dat die zelf nooit waarneembaar kan zijn.

Dat klinkt heel logisch, maar ik zie 'm niet helemaal helder. Kun je dat wat meer uitleggen?

Kan het niet laten een antwoord te geven met een plaatje:

Wordt vervolgd

Hoi Frans-Jan,
Ik had even weinig tijd, vandaar het wat korte antwoord. Nu wat uitgebreider.

waar m'n hoofd aangeeft dat het gevoel vandaan komt lijkt ook al beïnvloed te worden door m'n visuele beeld van de wereld.

Klopt, zie dit filmpje.

Het gaat er om, dat als er een waarnemer is, dat die zelf nooit waarneembaar kan zijn.

Dat klinkt heel logisch, maar ik zie 'm niet helemaal helder. Kun je dat wat meer uitleggen?

Wat ik wou zeggen met dat plaatje: Een fototoestel kan alles fotograferen, behalve zichzelf.

Terug naar ons zelf, ik ga nu meteen maar naar de kern:
Het zelf wordt dus meestal 'gevoeld' als zich bevindend achter de ogen, maar is dat gevoel ook werkelijk het centrum van controle / waarneming? Of is het alleen een gevoel? Er is duidelijk een ik-gevoel. Zodra ik me focus op het niet te ontkennen feit dat ik besta, of neutraler gezegd: Dat er iets is en niet niets, is daar het gevoel "ik ben er" of "ik besta", de kern van het zelfbewustzijn. Klopt dat voor jou? De vraag is of dat gevoel ook bewijst dat die ik-entiteit er ook werkelijk is. Er wordt een gevoel "ik ben" waargenomen, maar verwijst dat naar iets wat werkelijk bestaat? Dat is de essentiële vraag hier.
Onderzoek dat gevoel en vertel me je bevindingen.

Even aan de bel trekken.

Ben je er nog?

Zo niet, dan heb ik mijn werk misschien té goed gedaan.

Afspraak was elke dag even wat laten horen, desnoods: "ik heb geen tijd gehad om te antwoorden"

Ah, sorry Lex. Ik ben er zeker nog! Ik vind je vraag lastig, dus ik neem even wat tijd om op onderzoek uit te gaan. Mijn reflex is om te zeggen: natuurlijk is dat gevoel slechts het gevoel, en verwijst het niet naar een werkelijk bestaande entiteit, maar omdat je zegt dat het hier om de kern gaat, onderzoek ik het graag wat uitgebreider. Ik kom erop terug!

natuurlijk is dat gevoel slechts het gevoel, en verwijst het niet naar een werkelijk bestaande entiteit

Wat is er mis met die onmiddellijke herkenning? Hoe wou je die "dieper" krijgen? Is het te simpel?
Dat het een kernkwestie is, betekent niet dat je er een toestand van hoeft te maken of het van alle kanten te bekijken. Als het duidelijk is, is het duidelijk. Maakt langer er over nadenken het duidelijker?

Het is eigenlijk teleurstellend eenvoudig. Het struikelblok is vaak de verwachting dat er meer is. Dat is er niet. Dit is het: 'ik ben/besta/leef' is een gevoel/besef en daar wordt een handelende, denkende, waarnemende identiteit op geprojecteerd.
Als je nog verder wilt onderzoeken kun je kijken of wat ik hierboven beweer waar is in het dagelijkse leven. Blijf gedurende de dag bewust van dat besef: "ik ben" en kijk of dat iets te maken heeft met een handelende identiteit.
Komen er gedachten uit dat 'ik ben'? Wordt het lichaam bestuurd vanuit dat 'ik ben'? Neemt dat 'ik ben' beslissingen? Heeft dat 'ik ben' emoties?

Als je nog verder wilt onderzoeken is mijn suggestie:
Blijf simpelweg zoveel mogelijk met de aandacht bij dat ik-besef gedurende de dag, dan beantwoorden bovenstaande vragen zichzelf wel.