Een valkuil zal zijn, al helemaal omdat je de vragen al kent, is ze vanuit denken te beantwoorden.
Kan je proberen waar de vraag het toe laat, echt te kijken, niet vanuit aanname's.
Die zijn al min of meer vergeten. ;) Maar goed, goed punt. Zal er op letten.
1. Bestaat er ergens zoiets als een losstaande entiteit (ik, mij, zelf, mijzelf, …naam… ) in wat voor vorm dan ook? Is die er ooit geweest?
2. Leg gedetailleerd uit wat de illusie van een afgescheiden zelf is voor jou, wanneer is deze illusie begonnen en hoe werkt hij voor jou in het bijzonder?
3. Hoe voelt het om dit te zien? Wat is het verschil met voordat we begonnen?
4. Hoe zou je deze illusie omschrijven/uitleggen aan iemand die er nooit van gehoord heeft, maar nieuwsgierig naar is?
5. Wat was het laatste duwtje dat je over de drempel hielp, wat maakte dat je het zag? Was er een speciaal moment of gebeurde het langzaamaan? Wat gebeurde er precies?
6. Hoe zit dat met keuzes, vrije wil en controle. Wat maakt dat dingen gebeuren? Hoe werkt dat? Waar ben je verantwoordelijk voor? Geef voorbeelden vanuit de ervaring.
1. Op zich is er gewoon bewustzijn. Leeg, open bewustzijn. Dat is in principe alles. Dat bewustzijn is levend en daarbinnen wordt gedacht, gevoeld, ervaren etc. Het heeft ook geheugen, en kan van alles leren. Het is als het ware inprentbaar dankzij het geheugen. Ik beschrijf het nu een beetje als een 'ding' buiten me, maar eigenlijk is dit de essentie van het zijn. Mijn zijn. Ieders zijn. Door middel van opvoeding is daarbinnen op een zeker moment een ik-gevoel ontstaan. Een zelf-idee dat samen te vatten is als 'dit ben ik', en dat-daar is 'het andere' of 'de ander'. Een afscheiding. Geen werkelijke, maar dat is een soort configuratie geworden binnen het van oorsprong lege, open bewustzijn.
Dat is geen werkelijk bestaande entiteit, maar een soort configuratie binnen het bewustzijn, opgebouwd vanuit geheugen, clusters van gedachten en vele heel vaak herhaalde gewoontepatronen. Het is er ook eigenlijk nooit geweest. Het is een set aan overtuigingen, gevoel(ens), gedachten. Het ik is een soort concept. Een zelf-concept. Maar nergens concreet aanwezig. Het is eigenlijk een gedachte en een soort gevoel. Ik-gevoel.
Nu 'ik' hier dit zit te typen, is er ook dat ik-gevoel. Het is een soort innerlijk zelf-beeld. Maar eigenlijk is dat een soort subtiele zelf-visualisatie. Het is de mind dat dit voortdurend creëert. Het is er ook regelmatig helemaal niet. Totdat we ineens 'zelfbewust' worden. Maar eigenlijk vind dan een soort formatie plaats in het bewustzijn. Het gaat in een bepaalde stand als het ware. Bepaalde elementen komen bij elkaar en smeden een ik-gevoel, of ik-waarneming.
2. Ik zie dat het antwoord op deze vraag al behoorlijk wordt aangestipt in bovenstaand antwoord.
De illusie van afgescheidenheid is het idee dat je die mind-projectie zou zijn, dat de scheiding maakt tussen ik-hier en dat-daar (Ik vs. de Ander, Ik vs. de Wereld). En dat je al je gedachten zelf zou denken, inc. de gevoelens (al voelen die al iets meer als 'daar kan ik niks aan doen'). Terwijl je eigenlijk voortdurend in verbinding staat met van alles en nog wat. 'Ik' spreek met 'een collega', en het contact met die collega heeft direct invloed op welke gedachten er in mij opkomen, welke beelden van binnen worden ervaren, door wat 'de ander' zegt, en omgedraaid gebeurt bij die collega precies hetzelfde. Voortdurend sta je in contact met alles, en vind een wisselwerking plaats. Nu staat in de keuken het eten op, en dat zorgt dat ik straks in beweging kom om daar iets mee te doen. Voortdurend sta je in verbinding met het geheel, en dat heeft directe invloed op jezelf, en vice versa. Het idee dat je er los van staat of het allemaal zelf zou managen, is niet waar. Dat is een illusie. Je bent een open venster en alles komt binnen, of je wilt of niet. Voortdurend staan je zintuigen in verbinding met alles, er is in zekere zin geen grens tussen binnen en buiten. Dat lijkt alleen maar zo vanuit die ik-configuratie.
3. Goed! Eindelijk is het helder. Het voelt ook helder. Gedachten zijn echter natuurlijk wel kleverig en automatisch, en zo kun je ongemerkt vrij makkelijk weer 'erin' gezogen worden, maar dat is een kwestie van dat dat dan weer gezien wordt, het valt weer weg en het is dan weer helder.
Het verschil met toen we begonnen, is dat dit niet helder was, en ik eigenlijk niet écht buiten die ik-view kon treden. Alleen als idee. Nu wordt het ook echt gezien.
4. Leuke vraag. Ik denk door te zeggen dat het zelf-concept, het zelfbeeld, een illusie is. Dat dat allemaal maar gedachten zijn, en een geconditioneerde toestand. En je dat kunt gaan doorzien, wat een flinke bevrijding zou kunnen zijn.
Je kunt het dan het beste maar simpel houden. Eigenlijk is het natuurlijk ook simpel.
Ik denk dat het daarbij wel handig is om ook kort uit te leggen hoe dat ontstaan is, zoals ik m'n antwoord in het begin bij vraag 1 omschrijf...
5. Ergens gebeurde een maand of 4 geleden al dat ik het op een avond, tijdens wandelen buiten, ineens zag. Was toen met het onderzoeken bezig, en net toen ik hardop uitsprak tegen mezelf wat een onzin ik het wel eigenlijk niet vond: 'een ik die zichzelf ervan probeert te overtuigen dat ie een illusie is', zag ik tijdens dat moment in hoe steeds dat ik-gevoel bestaat uit een steeds weer een samengestelde toestand. Dat het allemaal 'formaties binnen de geest' zijn.
Maar het ik-idee/gevoel gaf zich niet zomaar gewonnen toch, en er ontstonden weer twijfels. Al met al dus geleidelijk. En eigenlijk alles bij elkaar (de hele bewustwording hieromtrent) misschien zelfs wel een jaar of 4 - 5.
Van de week was het een meditatie, waarin het ineens opnieuw heel duidelijk werd. Hierna schreef ik in mijn meditatie-inzichtenboekje het heel rustig, heel en gedetailleerd op, en toen wist ik: dit is het. Het is nu helder; helderder dan dit gaat het niet worden.
6. Bij het maken van een keuze tussen opties, wint meestal de optie die het meest aan een verlangen beantwoord. Heel kort is er een flits waarbij 'je voor je ziet' wat de ene optie biedt en de andere. De ene optie die het beste voelt (beantwoord aan een verlangde uitkomst) wint, en wordt gekozen. Dat komt allemaal heel snel op, en meestal ongemerkt, en daar kom 'ik' niet aan te pas. De ene impuls leidt tot de andere.
De wil wordt beïnvloed door allerlei factoren, en meestal hebben we op een bewust niveau geen idee wat daar allemaal bij komt kijken. Maar we zeggen dan 'ik wil dit of dat', maar eigenlijk komt gewoon een gevoel of verlangen op, en dat eigenen we dan vanuit het ik-idee toe.
Controle is beperkt. Vanuit het ik-perspectief hebben we die. Vanuit het niveau dat daaraan voorbij gaat, door de ik-heen-kijkend, behoort dat idee van controle tot de ik-identificatie. Maar aangezien dat niet concreet bestaat en slechts een identificatie in bewustzijn is, kun je daar vraagtekens bij zetten.
Als er nu brand in huis uitbreekt hier, zal er het gevoel zijn 'dat ik de boel moet redden', maar in feite gaat dat in actie komen vanzelf. Je zou niet NIET in actie kunnen komen vanuit het idee 'eens kijken of ik nu niet in actie kan komen ondanks de brand', dat is evident waanzin natuurlijk. Alles in je lijf zal in een keiharde actiemodus schieten, hormonen worden afgevuurd en alle actie gaat vanzelf.
Er is verantwoordelijkheids
gevoel. Dat gaat vanzelf en vormt ook weer sturende kracht. Dat kun je niet in of uitschakelen en gaat vanzelf. Ben je verantwoordelijk? Er is een verantwoordelijkheidsgevoel. Dat is op zich slechts een gevoel, wat ook weer daarmee samenhangende gedachtes schept. Maar het IS niet. Er is geen objectieve bron dat mij waarvoor dan ook verantwoordelijk stelt. Dat zit puur in de gedachten en gevoelens. En vaak is dat ook allemaal aangeleerd.
Zie graag je antwoord erop tegemoet!
Hartelijke groet,
VK